Ev Yapımı Peksimet Tarifi: Ege Usulü, Zeytinyağlı, Anasonlu

Peksimet, ekmeğin uzun süre saklanabilen hali. Bir kez pişirilip dilimlenen, sonra kısık fırında suyunu tamamen bırakana kadar kurutulan bir ekmek. Ege köylerinde fırın yakıldığında bir kısım hamur mutlaka peksimete ayrılır, kavanozlarda ya da bez torbalarda aylarca saklanırdı. Bugün de çayın yanında, çorbanın içinde ya da domatesle zeytinyağının altında aynı keyifle yeniyor.

Bu tarif, Ege usulünde olduğu gibi zeytinyağlı, anasonlu ve çörek otlu. Hamur, zeytinli ekmek ya da zahterli ekmek kadar kolay yoğruluyor. Asıl iş fırında, sabırla kurutma aşamasında. O da kendi kendine oluyor; siz yalnızca fırının ısısını düşük tutuyorsunuz.

Malzemeler

• 2 su bardağı tam buğday unu (yaklaşık 240 g)
• 2 su bardağı beyaz un (yaklaşık 240 g) ve üzeri için biraz daha
• 1 paket kuru maya (10 g)
• 1 tatlı kaşığı toz şeker
• 1,5 tatlı kaşığı tuz
• Yarım su bardağı zeytinyağı (yaklaşık 100 ml)
• 1,5 su bardağı ılık su (yaklaşık 300 ml)
• 1 tatlı kaşığı anason tohumu
• 1 tatlı kaşığı çörek otu
• 2 yemek kaşığı susam
• Arpa unlu çeşidi için (isteğe bağlı): tam buğday ununun yarısı yerine 1 su bardağı arpa unu

Bu tarifte: hamurda ve somunların üzerine sürmek için; natürel sızma zeytinyağı, 5 lt.

Hazırlanışı

1. Ilık suyun bir kısmında mayayı ve şekeri eritin, 5 dakika bekleyin; yüzeyi hafifçe köpürecek.
2. Geniş bir kapta iki unu, tuzu, anasonu, çörek otunu ve susamı karıştırın. Ortasını havuz gibi açın, mayalı suyu, zeytinyağını ve kalan ılık suyu ekleyin.
3. Ele hafif yapışan, yumuşak bir hamur elde edene kadar 8–10 dakika yoğurun. Tam buğday unu suyu yavaş çeker; hamur sert geliyorsa birkaç kaşık su, çok cıvıksa bir kaşık un ekleyin.
4. Kabın üzerini örtün, ılık bir yerde hamur iki katına çıkana kadar yaklaşık 1 saat mayalandırın.
5. Hamurun havasını alın, ikiye bölün. Her parçayı yaklaşık 25–30 cm uzunluğunda, 5–6 cm genişliğinde uzun bir somun şeklinde şekillendirin. Yağlı kağıt serili tepsiye aralıklı dizin, üzerini örtüp 20 dakika daha dinlendirin.
6. Somunların üzerine biraz zeytinyağı sürün. Önceden ısıtılmış 190 °C fırında, üzeri hafif kızarıp altına vurulduğunda boş ses gelene kadar 25–30 dakika pişirin.
7. Somunları fırından alın ve bir tel ızgarada en az 1 saat, tamamen soğuyana kadar bekletin. Sıcakken kesilen ekmek ezilir ve dilimler düzgün çıkmaz.
8. Soğuyan somunları keskin, tırtıklı bir bıçakla 1–1,5 cm kalınlığında, hafif çapraz dilimleyin.
9. Dilimleri tepsiye tek kat dizin. Fırını 120 °C’ye ayarlayın ve dilimleri 1 saat ile 1,5 saat arasında, yarı sürede bir kez çevirerek kurutun. Dilimler hafifçe renk alıp tamamen sertleştiğinde hazırdır.
10. Fırını kapatın, kapağı aralık bırakarak peksimetleri fırının içinde soğumaya bırakın. Tamamen soğuyunca kuru, kapaklı bir kavanoza ya da bez torbaya alın.

Püf noktası

Peksimetin sırrı acele etmemek. Kurutma aşamasında fırın sıcaklığını yükseltip süreyi kısaltmak isterseniz dilimlerin dışı yanar, içinde nem kalır; nemli kalan peksimet de birkaç gün içinde yumuşar ve kokusu değişir. Kısık ısıda, yavaş kurutun ve kırdığınızda ortasının da çıtırdadığından emin olun. Dilimleri çok kalın kesmeyin; 1,5 cm’yi geçen dilimlerin içi zor kurur. Kavanozu buzdolabına değil, serin ve kuru bir dolaba koyun. İyi kurumuş peksimet bu şekilde haftalarca kıtır kalır. Tam buğday unu kullanmak istemezseniz tarifin tamamını beyaz unla da yapabilirsiniz, yalnızca suyu biraz azaltın.

Servis önerisi

Ege usulünün en bilinen sunumu şöyle: Peksimeti birkaç saniye suya batırıp çıkarın, üzerine rendelenmiş olgun domates, ufalanmış beyaz peynir, kekik ve bolca zeytinyağı koyun. Kahvaltıda siyah zeytin ezmesi, acuka ya da ev yapımı lor peyniri ile çok yakışır. Tatlı sevenler ev yapımı kaymak ve bir kaşık reçelle deneyebilir. Kırık peksimetleri mercimek çorbasının ya da domates çorbasının üzerine kıtır ekmek gibi serpebilir, fattuş salatasında kızarmış ekmek yerine kullanabilirsiniz. Bir meze tabağında Girit ezmesi ve çoban salatası yanında da sofraya rahatça girer.

Bu tarifte: kahvaltıda peksimetin üzerine sürmek için; acılı cevizli siyah zeytin ezmesi.

Bu tarifte: tatlı bir kahvaltı için kaymakla birlikte peksimetin üzerine; karadut reçeli, 400 gr.

Peksimetin tadını büyük ölçüde zeytinyağı belirler. Seçim yaparken soğuk sıkım zeytinyağı ve erken hasat zeytinyağı rehberlerimize, asit oranı yazımıza göz atabilir; tüm seçenekleri zeytinyağı kategorimizde bulabilirsiniz.