Ayva Dolması Tarifi: Kıymalı, Nar Ekşili

Ayva tezgâhlara düşünce akla önce tatlısı gelir ama ayvanın tuzlu hâli de en az o kadar güzeldir. Ayva dolması, mayhoş meyvenin kıymalı bir harçla buluştuğu, fırında ağır ağır pişip kendi sosunda parlayan eski bir sonbahar yemeğidir. Mutfağa yayılan kokusu da cabası.

Sosun ekşisini nar ekşisi veriyor; biraz şekerle yumuşatınca ayvanın tadıyla güzel bir denge kuruyor. Harçta ve sosta günlük kullanıma uygun natürel sızma zeytinyağı kullanıyoruz. Dolma sevenler zeytinyağlı soğan dolması ve zeytinyağlı biber dolması, etli sarma sevenler etli lahana sarması tarifimize de bakabilir.

Malzemeler

• 4 orta boy ayva (sert ve mayhoş olanlar)
• 250 g orta yağlı dana kıyma (yarısı kuzu olabilir)
• Yarım su bardağı baldo pirinç
• 1 orta boy kuru soğan (rendelenmiş)
• Yarım demet maydanoz
• 2 yemek kaşığı zeytinyağı (harç için)
• 1 çay kaşığı tuz
• Yarım çay kaşığı karabiber
• 1 çay kaşığı pul biber
• Yarım çay kaşığı tarçın
• Sos için: 2 yemek kaşığı nar ekşisi
• 1 yemek kaşığı toz şeker
• 2 yemek kaşığı zeytinyağı
• 1,5 su bardağı sıcak su
• Kararmaması için: 1 kâse su + yarım limonun suyu

Bu tarifte: harçta ve sosta; günlük kullanıma uygun natürel sızma zeytinyağı, 500 ml cam şişe.

Hazırlanışı

1. Ayvaların tüylerini bezle silerek yıkayın. Boyuna ikiye kesin; çekirdek yuvasını ve sert kısmı kaşık ya da oyacakla, kenarlarda yaklaşık 1 cm et kalacak şekilde oyun. Kararmaması için hemen limonlu suya alın.
2. Oyduğunuz kısımlardan çekirdeksiz, yumuşak parçaları ayırıp ince doğrayın. Pirinci yıkayın, 15 dakika ılık suda bekletip süzün.
3. Kıymayı rendelenmiş soğan, pirinç, doğranmış ayva içi, ince kıyılmış maydanoz, 2 yemek kaşığı zeytinyağı, tuz, karabiber, pul biber ve tarçınla iyice yoğurun.
4. Ayvaları süzüp harcı oyukların içine hafif tepeleme doldurun. Geniş bir fırın kabına ya da tencereye harçlı yüzleri yukarı bakacak şekilde dizin.
5. Nar ekşisi, şeker, 2 yemek kaşığı zeytinyağı ve sıcak suyu karıştırın; ayvaların etrafına, yarı yüksekliklerine gelecek şekilde dökün.
6. Kabın üzerini folyoyla kapatıp önceden ısıtılmış 190°C fırında 40 dakika pişirin. Folyoyu alın, tabandaki sostan birkaç kaşık üzerlerine gezdirin ve 15–20 dakika daha, ayvalar bıçak rahatça batacak kadar yumuşayıp harcın üstü kızarana kadar pişirin.
7. Fırından çıkan dolmaları 10 dakika dinlendirin; kalan sosu üzerlerine gezdirerek servis edin.

Bu tarifte: sosun ekşisi için; 250 ml nar ekşisi.

Püf noktası

Dolmalık ayvanın sert ve mayhoş olanı tercih edin; çok olgun, sulu ayvalar fırında dağılır. Kenarlarda 1 cm et bırakmak ayvanın şeklini korur. Pirinç pişerken şişeceği için harcı bastırarak değil, hafifçe doldurun. Nar ekşilerinin ekşiliği birbirinden farklı olabilir; sosu dökmeden önce tadına bakıp şekeri ona göre ayarlayın.

Servis önerisi

Ayva dolmasını sıcak ya da ılık servis edin. Yanına bir kâse yoğurt ya da cacık, tane tane bir kestaneli pilav yakışır. Ayvanın tatlı hâlini de seviyorsanız sofrayı ayva tatlısı ile kapatabilirsiniz.

Dolmada, salatada ya da kahvaltıda hangi zeytinyağının nerede öne çıktığını erken hasat ve soğuk sıkım yazılarımızda, etiketteki asit değerinin ne anlattığını asit oranı rehberimizde bulabilirsiniz; tüm seçenekler zeytinyağı kategorimizde.