Antakya Çökelek Salatası Tarifi: Domatesli, Nar Ekşili

Hatay sofralarında kahvaltıda da, akşam mezesinde de karşınıza çıkan bir tabak vardır: ufalanmış çökelek, ince doğranmış domates ve soğan, bolca maydanoz ve pul biber. Antakya’da buna kısaca çökelek salatası denir; pişirme yok, ocak yok, birkaç dakikalık doğrama ve iyi bir zeytinyağıyla sofraya gelir. Tuzlu, yağsız çökeleğin domatesin suyunu ve zeytinyağını emip yumuşaması, salatanın asıl tadını verir.

Salatayı meyvemsi, yakıcı tadıyla erken hasat zeytinyağıyla karıştırıyoruz; çökeleğin sade tadının yanında zeytinyağının kokusu öne çıkıyor. Ekşiliği limondan değil, nar ekşisinden alıyoruz. Aynı mutfaktan bir tabak daha isterseniz zahter salatası ve fellah köftesi tariflerimize bakabilirsiniz.

Malzemeler

• 250 g çökelek (tuzlu, kuru tip; yoksa iyice süzülmüş lor)
• 2 orta boy domates (çekirdekleri alınıp küçük küp doğranmış)
• 1 küçük kuru soğan (ince kıyılmış) ya da 3 dal yeşil soğan
• Yarım demet maydanoz (ince kıyılmış)
• 5–6 dal taze nane ya da 1 tatlı kaşığı kuru nane
• 1 tatlı kaşığı pul biber (Antakya ya da Maraş)
• Yarım çay kaşığı kimyon (isteğe bağlı)
• 4 yemek kaşığı zeytinyağı
• 1–1,5 yemek kaşığı nar ekşisi
• Yarım su bardağı ceviz içi (iri kırılmış, isteğe bağlı)
• Tuz (çökelek tuzluysa gerekmeyebilir)
• Servis için: siyah zeytin, ince lavaş ya da köy ekmeği, yeşillik

Bu tarifte: salatayı karıştırmak ve üzerine gezdirmek için; erken hasat zeytinyağı, 500 ml siyah cam şişe.

Hazırlanışı

1. Kıyılmış soğanı küçük bir kaba alın, bir tutam pul biberle elinizle hafifçe ovun ve 5 dakika bekletin; acılığı yumuşar.
2. Çökeleği geniş bir kaseye alın, çatalla ya da parmak uçlarınızla iri taneler kalacak şekilde ufalayın.
3. Domatesleri, soğanı, maydanozu ve kıyılmış naneyi çökeleğin üzerine ekleyin.
4. Pul biberi ve kullanıyorsanız kimyonu serpin.
5. Zeytinyağını ve nar ekşisini gezdirin, malzemeleri ezmeden, alttan üste doğru hafifçe karıştırın.
6. Tadına bakın; çökeleğin tuzuna göre gerekirse bir tutam tuz ekleyin.
7. Servis tabağına alın, üzerine ceviz serpip birkaç kaşık daha zeytinyağı gezdirin ve 10 dakika dinlendirip servis edin.

Bu tarifte: salatanın ekşiliği için; nar ekşisi, 250 ml.

Püf noktası

Çökelek salatasının kıvamı çökeleğin türüne bağlıdır. Kuru ve tuzlu çökelek kullanıyorsanız domatesin suyu ve zeytinyağı onu yumuşatır; yaş lor kullanacaksanız domatesin çekirdeklerini mutlaka çıkarın, yoksa salata sulanır. Malzemeyi ezerek değil, tane tane karıştırın; çökeleğin iri parçaları ağızda ayrı ayrı hissedilmeli. Salatayı servisten en çok yarım saat önce hazırlayın, maydanoz bekledikçe rengini kaybeder.

Servis önerisi

Çökelek salatasını yanına bir avuç kuru sele zeytin ve ince lavaşla kahvaltı sofrasına koyun; akşam sofrasında ise ızgara etlerin ya da köftenin yanında meze olarak çok yakışır. Peyniri evde yapmayı seviyorsanız ev yapımı lor peyniri tarifimizle hazırladığınız lorla da deneyebilirsiniz; süzme peynirli bir meze arıyorsanız labne tarifimize de göz atın.

Bu tarifte: sofrada yanına; Gemlik kuru sele zeytin, 1000 g.

Çiğ tüketilen salatalarda ve mezelerde, hangi zeytinyağının nerede öne çıktığını erken hasat ve soğuk sıkım yazılarımızda, etiketteki asit değerinin ne anlattığını asit oranı rehberimizde bulabilirsiniz; tüm seçenekler zeytinyağı kategorimizde.